Voor alle duidelijkheid een Lemsteraak is geen botter, skuts of tjalk. In de verste verte niet. De Lemsteraak is luxe en comfortabel en is het vlaggenschip van de Nederlandse jachtbouw.
Als type is het een typisch Nederlands scheepvaart product en werd zij oorspronkelijk voor de visserij gebruikt. Het scheepstype is ergens in de 18e eeuw ontstaan. Begonnen als scheepje op de Friese wateren met een lengte van circa 7,5meter. In die tijd kon je met een dergelijk maat met veel pijn en moeite een gezin onderhouden. De schepen werden steeds langer naarmate de eisen en kunde toenam. Eind 19e eeuw is de Lemsteraak in lengte gegroeid naar exemplaren van 18 meter. Het tot dan typische vissersvaartuig werd vanaf die tijd veelvuldig ook als jacht gebouwd, dus met kajuit en kleine kuip.
Het bewijs dat de Lemsteraak een bijzonder schip is en de grande dame van de Nederlandse scheepsbouw werd in 1965 geleverd toen de Groene Draeck door het volk aan Beatrix cadeau werd gedaan. Vanaf dat moment is de ontwikkeling van de Lemsteraak als jachtaak in combinatie met de groeiende welvaart weer op gang gekomen.
Als beroepsvaartuig werden de grotere lemsteraken in de 19e eeuw gebruikt voor de vaart op Zeeland, als jagers op de vissende vloot,als vissers maar ook als handelaar die de paling uitventte in b.v. Engeland. Een saillant detail is dat wij de enige buitenlanders in London waren die met dit doel voor ogen een eigen kade kregen. De kleinere aken (tot circa 13,5 meter) bleven in Nederland als vissersboot.
|
In de laatste twee decennia van de 20ste eeuw hebben een aantal ontwerpers de Lemsteraak op een hoger plan gebracht. Rompen en tuigage van de jachtaak werden geoptimaliseerd en er ontstond een harde kern van wedstrijdschepen. Alhoewel er met de kleinere vissermannen stug werd doorgevaren is er pas rond het millennium interesse ontstaan om ook grote aken met de lay out van de vissersman te bouwen. Succes verzekerd want deze aken bieden met een lengte van 16 meter benedendeks het gebruikelijke comfort van de jachtaak maar voegt de gigantische kuip daar bovendeks aan toe. Ruimte dus voor een grote wedstrijdbemanning.
In mijn optiek is de Lemsteraak met de lay-out van de visserman een voorbeeld van de perfecte symbiose van de jachtaak en de traditionele visserman. Waar de functionaliteit, het vernuft en de prachtige robuuste en zo karakteristieke lijnen van de traditionele Lemsteraak samengaan met de hich-tec mogelijkheden qua comfort en zeiltechniek en kennis van onderwaterschepen en zeilplannen van de 21ste eeuw. Inmiddels bestaat de helft van de wedstrijdvloot uit vissermannen en zijn er enkele gebouwd voor de luxere dagcharter.
|
De Lemsteraak als klasse.
Het Watersportverbond biedt onderdak aan deze klasse. De schepen zijn naar waterlijnlengte onderverdeeld in de V, VA, VB, VC klassen. De 16 meter aken horen thuis in de VA klassen. In de V-klassen varen bij mijn weten slechts 2 schepen. De grootste wedstrijdvloot is die van de VA. Binnen de klassenorganisatie van Ronde & Platbodemschepen hebben zij dan ook een eigen VA-Klassenorganisatie. Er zijn veel wedstrijden en er is grote behoefte aan meer bemanningsleden. Zie ook de kalender op de site van b2b.
Naast de prijzen voor de 'gewone' wedstrijden is er natuurlijk nog het Open Nederlands Kampioenschap en is er een jaarprijs te winnen.
De waakhond.
Ietwat oneerbiedig gezegd is dat de rol van de stichting Stamboek Ronde & Platbodemschepen. Het schip mag pas een Lemsteraak worden genoemd als het de goedkeuring van deze organisatie heeft. Wel belangrijk want in de drang om steeds snellere schepen op het water te brengen is het niet ondenkbaar dat zonder een dergelijke toets het type dusdanig geweld wordt aangedaan dat het onherkenbaar ontspoort. Een belangrijk winstpunt is nu dat de potentie van het type aanspoort tot onderzoek en het type en de klasse als geheel daarvan profiteert. Daarom blijven ook deze 'turbo' aken tot onze verbeelding spreken.
|
ZA1
ZA1
LE196
